วันจันทร์ที่ 3 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2557

ปลิงขาว Holothuria scabra Jaeger, 1833


ปลิงขาว Holothuria scabra Jaeger, 1833

ปลิงทะเล เป็นสัตว์น้ำที่ชาวจีนนิยมบริโภคปลิงทะเลเป็นสัตว์ไม่มีกระดูกสันหลัง จัดอยู่ใน Phylum Echinodermata, Class Holothuroidea อาศัยอยู่ตามก้นทะเล โดยฝังตัวขุดรูอยู่ในโคลน ทราย หรืออาศัยอยู่ตามกอสาหร่ายทะเล ปะการัง มีขนาดรูปร่างแตกต่างกัน โดยทั่ว ๆ ไปมีรูปร่างทรงกระบอก ยาวคล้ายถุง มีปากและช่องขับถ่ายอยู่ที่ปลายส่วนหัวและหาง รอบ ๆ ปากมีหนวด (tentacles) หนวดมีจำนวนมากน้อยขึ้นอยู่กับชนิดของปลิงทะเล เช่น สกุล Cucumaria thyone มีหนวด 10 เส้น สกุล Holothuria มีหนวด 20-30 เส้น เป็นต้น ผิวตัวของปลิงทะเลอาจจะนุ่ม มีลักษณะบางโปร่งแสง หรือหนาทึบแสง บางชนิดผิวเรียบ แต่ปกติมักจะมีปุ่มยื่นออกมาคล้าย หูด ที่บริเวณผิวตัวจะมีสปิคุล (spicules) ซึ่งเป็นแผ่นโครงร่าง (skeletal plates) ลักษณะของสปิคุลใช้ในการจำแนกชนิดของปลิงทะเล ซึ่งแต่ละชนิดจะมีสปิคุลแตกต่างกันออกไป บางชนิดสปิคุลจะมีลักษณะคล้ายรูปสมอเรือ เช่น สกุล Holothuria ในการศึกษาสปิคุลของปลิงทะเลโดยแช่ชิ้นของผิวตัวที่ตัดมาจากปลิงทะเลใน โซเดียมไฮดรอกไซด์เข้มข้น 10 เปอร์เซ็นต์ จนส่วนที่เป็นเนื้อเยื่อยุ่ยสลายออก ตั้งทิ้งไว้ให้ตกตะกอน รินส่วนที่เป็นสารละลายทิ้งล้างไขมันที่ติดมาด้วยปิโตรเลียมอีเทอร์จนหมด ล้างตะกอนด้วยน้ำกลั่นหลาย ๆ ครั้ง จนสะอาดแล้วนำไปตรวจด้วยกล้องจุลทรรศน์ปลิงทะเลกินอาหารประเภทแพลงก์ตอน และสิ่งมีชีวิตขนาดเล็ก เช่น โปรโตซัว สาหร่ายทะเล และไดอะตอม ใช้หนวดพุ่มไม้จับอาหารโดยอาศัยเมือกเหนียว ซึ่งฉาบอยู่ตามผิวหนวด คอยดักอาหารที่ผ่านมากับน้ำ และอาหารประเภทอินทรียสารที่ตกอยู่ใต้ท้องน้ำ ซึ่งมักจะปนไปกับโคลนและทรายที่มันฝังตัวอยู่ การแพร่กระจายของปลิงทะเล อาศัยอยู่บริเวณชายฝั่งทะเลในระดับความลึก 20-30 เมตร สามารถพบได้ในบริเวณหาดทรายปนเลนหรือทรายล้วน ๆ หรือตามบริเวณที่มีกระแสน้ำ ตามเกาะบริเวณแนวปะการัง และคุณภาพน้ำทั่วไป อุณหภูมิน้ำอยู่ระหว่าง  24-28  องศาเซลเซียส  ความเค็มสามารถอยู่ได้ในระดับ 27-35 ppt และสามารถอยู่ได้ในระดับความเค็มต่ำกว่า 10 ppt ถึง 17 ชั่วโมง ซึ่งถ้าอยู่ในระดับความเค็มสูง จะมีความแข็งแรงกว่าความเค็มต่ำ ปลิงทะเลปกติไม่ชอบแสงสว่าง และออกหาอาหารในเวลากลางคืน จะยื่นหนวดลงสู่พื้นดินเสมอเพื่อหาอาหาร ปลิงทะเลป้องกันตัวเองโดยการพ่นเส้นใยออกมาทางทวารหนัก  มีอวัยวะสร้างเซลล์สืบพันธุ์เพียงอันเดียว

การผสมพันธุ์เป็นแบบผสมภายนอกและมีลักษณะแยกเพศ การดำรงชีวิตของปลิงทะเลที่พิเศษอย่างหนึ่งคือ สามารถงอกส่วนที่ขาดได้ภายในระยะเวลา 2 เดือน ทั้งนี้ปลิงทะเลจะเริ่มลงสู่พื้นในระยะ perdactula เมื่อมีอายุประมาณ 12 วัน คุณค่าทางอาหารของปลิงทะเล มีโปรตีนประมาณร้อยละ 10-12 ความชื้นร้อยละ 70-80ไขมันร้อยละ 0.002-0.04 และเนื้อปลิงทะเลยังมีสารมิวโคโปรตีนที่มี Chondroitin sulfurie acid คาดว่าเป็นประโยชน์ต่อผู้สูงอายุ โดยการช่วยให้กล้ามเนื้อทำงานได้ดี  นักวิทยาศาสตร์ชาวญี่ปุ่นพบว่า ในเนื้อปลิงทะเล Stichopus japonicus มีมิวโคโปรตีน (mucoprotein) ปริมาณสูง ซึ่งเป็น glycoprotein composed primarily of mucopolysaccharides  ซึ่งในสารมิวโคโปรตีนนั้น มีคอนดรอยติน ซัลฟุริค แอซิด (Chondroitin - sulfuric acid) อยู่เป็นองค์ประกอบที่สำคัญเป็นองค์ประกอบของส่วนต่าง ๆ ของร่างกายมนุษย์ เช่น กระดูกอ่อน เอ็น และของเหลวที่หล่อลื่นตามข้อกระดูกต่าง ๆ และจากการศึกษาในผู้สูงอายุยังพบว่า การที่กล้ามเนื้อไม่สามารถทำงานได้นั้น เนื่องจากปริมาณของคอนดรอยติน ซัลฟุริค แอซิด ลดลง ดังนั้นจึงอาจใช้เรื่องนี้เป็นเหตุผลอธิบายการที่ชาวจีนนิยมรับประทานปลิงทะเลกันมาตั้งแต่สมัยโบราณ

ปลิงขาว Holothuria scabra Jaeger, 1833 อยู่ใน Subphylum Aspidochirotida ครอบครัว Holothuriidae  ในมหาสมุทรแปซิฟิกและเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ที่สามารถเปลี่ยนจากสีดำเป็นสีเทาหรือสีน้ำตาลอ่อนหรือสีเขียว บางครั้งที่มีเส้นขวางสีเทาดำ ในมหาสมุทรอินเดียก็มักจะเป็นสีเทาเข้มสีขาว สีเบจหรือลายขวางสีเหลือง หน้าท้องผิวมีสีเทาสีขาวหรือเป็นจุดขาวดำ รูปร่างเป็นรูปไข่ โค้งมน ลักษณะรูปทรงภายนอกเป็นรูปทรงกระบอกที่มีปลายโค้ง   สีจากสีน้ำตาลเข้มใกล้ สีดำหน้าท้องผิวมักจะเป็นสีเหลืองอำพันสีน้ำตาล พื้นผิวด้านหลังยังคงมีริ้วรอยขวางลึก ไม่มีบาดแผลหรือแผลขนาดเล็กทั่วทั้งปาก ปลิงขาวความยาวสูงสุดประมาณ 40 ซม.ต่อตัว ยาวเฉลี่ยประมาณ 24 ซม.ต่อตัว น้ำหนักสดเฉลี่ย 2.0 กิโลกรัมต่อตัว มีแหล่งอาศัยในบริเวณน้ำตื้นไม่เกิน 20 เมตร มักพบในผืนทรายที่รายรอบด้วยแนวปะการัง และแอ่งหินชายฝั่ง แหล่งหญ้าทะเล รวมถึงพื้นผิวทรายโคลนใกล้ป่าชายเลน ปลิงขาวทั้งขนาดตัวเต็มวัย (adults) และหนุ่มสาว (juveniles ) ฝังอยู่ในโคลนปนทราย ปลิงขาวมีการใช้ประโยชน์อย่างมากเพื่อเป็นอาหารในครัวเรือนและแบบอุตสาหกรรมเช่นในออสเตรเลียและมอริเชียส  ปลิงขาวถูกจับโดยการดำน้ำจับแบบผิวน้ำ หรือดำน้ำแบบ SCUBA และคราดหรือในบางท้องถิ่นใช้วิธีการเกี่ยวปลิงขึ้นมา จากการใช้ประโยชน์ที่มากมายในหลายประเทศ ซึ่งแต่ละประเทศจำเป็นต้องมีการออกกฎหมายควบคุมแตกต่างกันไป เช่น ในปาปัวนิวกินีมีกฎให้ชาวประมงจะสามารถจับปลิงทะเลได้ ในกรณีปลิงทะเลมีชีวิตต้องมีขนาดไม่น้อยกว่า 22 ซม. และปลิงทะเลแห้งไม่น้อยกว่า 10 ซม. ในแคลิโดเนียกำหนดขนาดปลิงทะเลสดขั้นต่ำเป็น 20 ซม. หรือปลิงทะเลแห้ง 10 ซม.   ในช่องแคบทอร์เรกำหนดขนาดไม่น้อยกว่า 18 ซม. ในอ่าวมอร์ตัน (ออสเตรเลีย) กำหนดขนาดไม่น้อยกว่า 17 ซม.   ส่วนใน Great Barrier Reef, ภาคเหนือดินแดนและออสเตรเลียตะวันตกและในช่องแคบทอร์เร กำหนดขนาดที่จะทำการประมงได้ต้องไม่น้อยกว่า 16 ซม. ในฟิจิมีการห้ามส่งออกปลิงทะเลเพื่อรักษาบริโภคในประเทศ ในโอมานไม่อนุญาตให้ดำน้ำ SCUBA จับปลิงทะเลนอกฤดูกาล สำหรับแหล่งกระจายสินค้าหลักหรือตลาดหลักของปลิงทะเลคือ สหรัฐอาหรับเอมิเรตส์ จีนและสิงคโปร์ ราคาปลิงขาวตากแห้งในเวียดนามราคา 33.47 USD ต่อกิโลกรัม ส่วนปลิงทะเลสดจำหน่ายที่ 0.8 USD ต่อชิ้นสด และที่โอมาน จำหน่าย 90 USD ต่อกิโลกรัมแห้ง ในประเทศฟิลิปปินส์จำหน่าย 42.88 USD ต่อกิโลกรัมแห้ง ในแคลิโดเนีย 60-110 USD ต่อกิโลกรัมแห้ง ในหมู่เกาะฟิจิถึงแม้ว่าการส่งออกปลิงทะเลเป็นสิ่งต้องห้าม พบว่าปลิงขาวชาวประมงจำหน่ายเองจะได้ราคา 3 USD ต่อชิ้นสด ในประเทศออสเตรเลียชาวประมงขายปลิงทะเลสดได้ 6-8 USD ต่อกิโลกรัม ราคาในฮ่องกงและจีนตลาดค้าปลีกจำหน่ายได้ราคาตั้งแต่ 115 ถึง 1,668 USD ต่อกิโลกรัม ส่วนราคาขายส่งในตลาดกวางโจวตั้งแต่ 108 ถึง 200 USD ต่อกิโลกรัมแห้ง

 

ไม่มีความคิดเห็น:

แสดงความคิดเห็น